در ساعتی آزاد، زمانی که انتخاب قدرت ما محدود نیست و هیچ چیز مانع از توانایی ما برای انجام کاری که دوست داریم نمیشود.
در پرواز نزدیک فضاپیمای جونو
در ۳۰ دسامبر ۲۰۲۳،
دقیقترین تصاویر از سطح آتشین قمر آیو ثبت شد؛
جهانی که زیر پایش گدازه میجوشد و شبش با «تابش مشتری» روشن میشود
نوری که از خودِ سیارهی غولپیکر بازتاب مییابد
آیو (Io) یکی از چهار قمر بزرگ مشتری است که توسط گالیله در سال ۱۶۱۰ کشف شد.
این قمر کوچک، یکی از فعالترین اجرام آتشفشانی در کل منظومهی شمسی است!
- چرا آیو اینقدر فعال است؟
بهدلیل جاذبهی شدید مشتری و اثر کشندی ناشی از دیگر قمرهای بزرگ (اروپا و گانیمد)، پوستهی آیو بهطور مداوم فشرده و کشیده میشود.
این تنشهای جزر و مدی، درون آیو را داغ نگه میدارند و باعث فوران مداوم آتشفشانهای عظیم میشوند — بعضی از آنها تا ۵۰۰ کیلومتر ارتفاع گدازه پرتاب میکنند!
- سطح آیو چگونه است؟
سطح این قمر پر از دریاچههای گوگردی، کوههای آتشفشانی و جریانهای گدازه است. رنگهای زرد، نارنجی و قهوهای که در تصاویر دیده میشود، ناشی از ترکیبات مختلف گوگرد و نمکهای آن است.
- جو آیو
آیو جوی بسیار نازک دارد که عمدتاً از دیاکسید گوگرد (SO₂) تشکیل شده است. این جو نازک توانایی حفظ گرما یا محافظت در برابر پرتوها را ندارد.
- نور در سمت تاریک آیو
در این تصویر NASA، بخش تاریک آیو به لطف «تابش مشتری» روشن است — یعنی نور خورشید پس از بازتاب از سطح مشتری به آیو میرسد. این پدیده شبیه «زمینتاب» روی ماه خودمان است.
نکته جالب:
اگر روی آیو بایستید (با فرض زنده ماندن!)، آسمان شما پر از نور نارنجی و درخشش دائمی آتشفشانهاست.
و در آسمان، مشتری غولپیکر ۴۰ برابر بزرگتر از ماه ما دیده میشود!
JunoCam – NASA
